Penghantar p-hailing: RM3,000 hingga RM6,000 sebulan, 53 liter minyak dan 20 mata demerit yang boleh menghentikan pendapatan

Kerja penghantar makanan sudah lama melepasi tahap kerja sementara. Tinjauan Persatuan Perpaduan Rakan Penghantar Malaysia terhadap lebih 5,000 penghantar mendapati kira-kira separuh responden menjadikan p-hailing pekerjaan penuh, dan pengerusinya meletakkan pendapatan bulanan antara RM3,000 hingga RM6,000 bergantung pada jumlah masa bekerja. Pos ini tidak menambah angka baharu. Ia mengira apa yang tinggal daripada angka itu selepas minyak, servis, tayar dan potongan PERKESO dibayar.

600,000 penghantar, dan angka yang diumumkan pada Oktober 2026

New Straits Times melaporkan tinjauan itu pada Oktober 2026. Jumlah pekerja gig di seluruh negara dianggarkan 1.12 juta orang, termasuk kira-kira 600,000 penghantar p-hailing. Daripada 1,736 penghantar yang berdaftar dengan persatuan tersebut, 70 peratus berumur 18 hingga 35 tahun, 26 peratus berumur 35 hingga 45 tahun dan empat peratus berumur 45 hingga 60 tahun. Sebahagian responden sudah lebih 10 tahun berada dalam sektor ini.

Angka kedua datang daripada Belanjawan 2027 yang dibentangkan pada 9 Oktober 2026. Kerajaan dan Grab bersetuju menanggung bersama pakej RM160 juta untuk menaikkan pendapatan bersih pekerja e-hailing dan p-hailing mulai tahun depan. Pendapatan bersih median pemandu e-hailing dijangka naik sehingga RM227 sebulan, manakala penghantar p-hailing sehingga RM100 sebulan. Pakej itu juga menyediakan bantuan kos penyelenggaraan kenderaan, insurans dan caruman PERKESO, dengan padanan kerajaan 35 peratus yang naik kepada 50 peratus jika syarikat platform turut mencarum. Caruman KWSP berpadanan pula sehingga RM600 setahun.

Satu kiraan mudah menunjukkan kenapa angka RM100 itu perlu dibaca dengan hati-hati. RM160 juta dibahagi 600,000 penghantar bersamaan RM266.67 seorang dalam setahun, jauh lebih kecil daripada RM1,200 setahun jika kenaikan RM100 sebulan berterusan sepanjang tahun. Maksudnya, sebahagian besar kenaikan itu bergantung pada kadar bayaran minimum yang sedang dirundingkan majlis perundingan gig dan dijangka dimuktamadkan awal 2027, bukan pada dana RM160 juta itu sahaja.

Minyak: 53 liter sebulan untuk 120 km sehari, bukan 200 liter

Harga rasmi bagi tempoh 15 hingga 21 Oktober 2026, yang diumumkan Kementerian Kewangan pada 14 Oktober: RON95 tanpa subsidi RM4.62 seliter, manakala penerima BUDI95 terus membayar RM1.99 seliter. Beza antara dua harga itu ialah RM2.63 seliter, atau 56.9 peratus daripada harga tanpa subsidi. Belanjawan 2027 menjangka kerajaan membelanjakan RM40 bilion untuk subsidi bahan api tahun depan.

Kuota BUDI95 juga berubah tahun ini. Had asas bulanan pernah dipotong daripada 300 liter kepada 200 liter mulai 1 April 2026, kemudian dikembalikan kepada 300 liter mulai 1 September 2026, sementara pemandu e-hailing kekal dengan siling 800 liter sebulan. Seorang penghantar motosikal tidak berada dalam kategori 800 liter itu. Tetapi soalan yang lebih penting ialah berapa liter dia benar-benar bakar.

Boon Siew Honda mengumumkan penggunaan bahan api 58.3 kilometer seliter untuk EX5 Dream FI, dengan tangki 4.3 liter. Ambil 120 km sehari, 26 hari sebulan dan penggunaan 58.3 km seliter: kira-kira 2.06 liter sehari, atau 53.5 liter sebulan. Pada RM1.99 seliter, itu RM106.50 sebulan. Pada RM4.62 seliter tanpa subsidi, jumlah yang sama berharga RM247.25. Beza RM140.75 sebulan itu ialah nilai sebenar subsidi bahan api kepada seorang penghantar. Kuota 300 liter pula bersamaan 11.54 liter sehari, iaitu sekitar 672 km sehari pada kadar penggunaan itu. Bagi majoriti penghantar, kuota bukan halangan yang menekan; kadar bayaran setiap pesanan yang lebih menekan.

Angka 58.3 km seliter ialah klaim pengeluar di atas jalan yang lurus dan laju. Tunggangan bandar dengan brek, berhenti dan enjin hidup semasa menunggu restoran memberi penggunaan yang lebih rendah. Ukur sendiri sebelum mempercayai mana-mana angka di atas kertas.

# Catat odometer dan liter yang diisi selama tiga tangki penuh
odometer_1=48210
odometer_2=48463
liter=4.35
harga=1.99

awk -v a=$odometer_1 -v b=$odometer_2 -v l=$liter -v h=$harga 'BEGIN{
  km = b - a
  kpl = km / l
  printf "%.1f km seliter\n", kpl
  printf "RM%.4f setiap km\n", h / kpl
  printf "RM%.2f sehari untuk 120 km, RM%.2f sebulan (26 hari)\n", 120 / kpl * h, 120 / kpl * h * 26
}'

RM69 servis dan RM43 tayar: kos berulang yang jarang dikira

Kos minyak mudah dilihat kerana ia berlaku di pam. Kos penyelenggaraan berlaku beberapa kali sebulan dan mudah dilupakan ketika mengira pendapatan. Pakej servis standard yang diterbitkan untuk motosikal kapcai ialah RM69, merangkumi tukar minyak enjin, penapis minyak OEM dan pemeriksaan keseluruhan motosikal. Harga itu tidak termasuk tayar, rantai, pad brek atau bateri, yang dicaj berasingan apabila perlu. Tukar tayar untuk motosikal bersaiz kecil bermula daripada RM43.

Kekerapannya bukan setahun sekali. Portal berita RTM melaporkan pada 1 September 2026 bahawa penghantar p-hailing di Melaka menukar minyak hitam dan rantai setiap bulan, dan kerajaan negeri merancang subsidi penyelenggaraan antara 20 hingga 30 peratus melalui bengkel terpilih untuk lebih 3,000 penghantar di negeri itu. Kalau satu pakej servis RM69 diambil setiap bulan, kos itu RM69 sebulan atau RM828 setahun, sebelum tayar dan rantai dikira.

Potongan PERKESO 1.25 peratus yang berlaku pada setiap tugasan

Sejak Akta Pekerja Gig 2025 (Akta 872) berkuat kuasa pada 2026, caruman PERKESO bagi pekerja gig tidak lagi pilihan. PERKESO menjelaskan pada 19 Mei 2026 bahawa perlindungan bermula sebaik seseorang berdaftar dengan platform dan menerima tugasan pertama, dan ia kekal setahun walaupun penghantar berhenti menerima tugasan untuk beberapa hari. Potongan dibuat oleh platform pada kadar 1.25 peratus daripada pendapatan setiap tugasan yang diselesaikan, dengan caruman minimum RM13.10 sebulan. Jadual caruman SKSPS rasmi meletakkan pendapatan diinsuranskan RM1,050 pada RM13.10 sebulan atau RM157.20 setahun.

• ▸ Pada pendapatan kasar RM3,000 sebulan, potongan 1.25 peratus ialah RM37.50, iaitu hampir tiga kali caruman minimum RM13.10.
• ▸ Pada pendapatan kasar RM6,000 sebulan, potongan yang sama ialah RM75.00.
• ▸ Kalau jumlah potongan sebulan kurang daripada RM13.10, platform wajib memberitahu penghantar dan bakinya perlu dibayar sendiri.
• ▸ Caruman ini berasingan daripada KWSP, dan perlindungannya hanya untuk kemalangan berkaitan kerja serta penyakit pekerjaan.

Kiraan bersih: RM10.72 sejam pada 10 jam sehari, RM8.93 pada 12 jam

Gabungkan semua kos pada senario paling sederhana: pendapatan kasar RM3,000 sebulan, 120 km sehari, 26 hari bekerja, minyak RM106.50, servis RM69 dan potongan PERKESO RM37.50. Baki bersih ialah RM2,787 atau RM107.19 sehari. Kalau hari kerja itu 10 jam termasuk masa menunggu pesanan, kadar bersih ialah RM10.72 sejam. Kalau syif dipanjangkan kepada 12 jam sehari, kadar yang sama jatuh kepada RM8.93 sejam kerana masa bertambah tetapi pendapatan tidak semestinya bertambah. Pada pendapatan kasar RM6,000 dengan andaian yang sama, baki bersih RM5,749.50 atau RM221.13 sehari, iaitu RM22.11 sejam pada syif 10 jam.

Angka pembandingnya wujud. Kadar gaji minimum negara ialah RM1,700 sebulan, atau RM8.72 setiap jam mengikut Perintah Gaji Minimum, dan ia akan naik kepada RM2,000 sebulan mulai Jun 2027 seperti diumumkan dalam Belanjawan 2027, bersamaan RM9.62 sejam pada kiraan 26 hari dan lapan jam sehari. Perlu dijelaskan satu perkara: gaji minimum itu tidak terpakai kepada penghantar p-hailing kerana mereka bukan pekerja di bawah kontrak perkhidmatan. Kerana itulah kerangka kadar minimum khusus untuk pekerja gig sedang dirundingkan, dan hasilnya hanya dijangka awal 2027. Selagi kerangka itu belum selesai, paras pendapatan penghantar bergantung pada kadar setiap pesanan, bonus waktu puncak dan bilangan tugasan yang berjaya diselesaikan.

20 mata demerit: pendapatan yang berhenti tanpa perubahan tarif

Risiko terbesar bukan harga minyak. Jabatan Pengangkutan Jalan negeri Johor mengumumkan pada 14 Oktober 2026 bahawa pihaknya akan bertemu pengendali p-hailing untuk membincangkan kesalahan berulang penunggang, terutama melanggar lampu isyarat. Pengarah JPJ negeri itu menyatakan mata demerit dikenakan, dan apabila terkumpul 20 mata, lesen memandu akan digantung. Beliau turut memetik rekod dan kajian kemalangan yang meletakkan penunggang motosikal menyumbang antara 60 hingga 70 peratus kes kemalangan dan kematian di jalan raya.

Kesan kewangannya langsung: lesen yang digantung bermakna tiada tugasan, tiada pendapatan, sementara ansuran motosikal, insurans dan bil tetap berjalan. Satu saman juga bukan kos RM300 sekali sahaja kalau ia menghampiri had 20 mata. Dalam kiraan RM3,000 kasar sebulan, kehilangan dua minggu kerja sahaja bermakna RM1,500 hilang, lebih besar daripada seluruh kos minyak bulanan.

Empat langkah minggu pertama untuk penghantar baharu

• ▸ Catat odometer dan liter setiap kali mengisi, sekurang-kurangnya tiga tangki, supaya penggunaan bahan api sendiri diketahui dan bukan diandaikan.
• ▸ Simpan resit servis, tayar dan rantai. Susunan rekod yang sama seperti pekerja bebas lain, dan jika pendapatan bercampur antara platform, asingkan mengikut platform dari awal.
• ▸ Kira kadar setiap jam sendiri setiap bulan, kemudian bandingkan dengan pilihan kerja lain. Panduan harga kerja bebas dan kiraan kos membantu mengelakkan kadar yang merugikan diri.
• ▸ Sediakan dana kecemasan sekurang-kurangnya tiga bulan kos tetap sebelum menambah ansuran baharu, kerana lesen yang digantung atau motosikal yang rosak menghentikan aliran tunai serta-merta.

Dua perkara lain yang berbaloi difahami lebih awal: bayaran caruman PERKESO masuk dalam rekod yang menyokong permohonan pembiayaan perumahan melalui skim jaminan kredit perumahan, dan akaun berasingan untuk wang kerja memudahkan pengiraan cukai tahunan. Kalau pendapatan daripada platform bercampur dengan gaji bulanan, mula dengan asas rekod dan cukai pekerja bebas, kemudian baru fikirkan pengasingan akaun di bank digital yang sesuai.

Apa yang masih belum selesai

Tiga perkara belum mempunyai jawapan muktamad setakat 15 Oktober 2026. Kadar minimum pendapatan pekerja gig masih dirundingkan dan hanya dijangka awal 2027. Sektor p-hailing akan dikawal selia di bawah Agensi Pengangkutan Awam Darat dan Lembaga Pelesenan Kenderaan Perdagangan, tetapi kaedah penguatkuasaannya belum diumumkan penuh. Dan kuota bahan api bagi penghantar p-hailing masih mengikut had asas 300 liter; cadangan menaikkannya kepada 250 liter yang disebut pada Mei 2026 tidak lagi relevan selepas had asas dikembalikan kepada 300 liter.

Kerja penghantar bukan kerja yang gagal dikira, tetapi ia kerja yang jarang dikira dengan lengkap. Minyak hanya satu baris, dan kira-kira RM107 sehari selepas kos itu bermakna setiap jam yang tersangkut di restoran atau di lampu isyarat mempunyai harga. Mulakan dengan mencatat satu bulan penuh data sendiri sebelum membuat keputusan sama ada menambah syif atau menukar platform.