Soalan lazim
Soalan yang selalu ditanya sebelum mula
Jawapan di bawah ialah cara saya benar-benar bekerja, bukan ayat jualan. Kalau jawapannya "bergantung", saya tulis apa yang ia bergantung pada, dan bila ia akan ditetapkan.
Berapa harga buat laman web atau sistem?
Bermula dari RM1,000. Jumlah sebenar bergantung pada bilangan halaman, sama ada sistem perlu log masuk, tempahan atau inventori, integrasi dengan sistem lain, dan siapa menyiapkan kandungan. Awak terima sebut harga bertulis sebelum kerja bermula.
Berapa lama projek mengambil masa?
Tempoh ditulis dalam sebut harga, bukan dijanjikan di laman ini. Ia bergantung pada bilangan halaman, bilangan peranan pengguna, integrasi dan seberapa cepat kandungan disiapkan. Satu perkara yang saya tetapkan di hadapan: kalau tarikh tidak dapat dipenuhi, awak akan tahu lebih awal, bukan pada hari ia sepatutnya siap.
Siapa yang mengerjakan projek saya?
Saya sendiri. Tiada pasukan luar, tiada penghantaran kerja kepada pihak ketiga tanpa kebenaran awak. Saya juga yang menguruskan pelayan, sijil HTTPS, sandaran dan pemantauan selepas laman naik.
Boleh saya guna hosting dan domain sendiri?
Boleh, dan selalunya lebih baik begitu: akaun kekal atas nama awak. Saya hanya perlukan akses untuk memasang dan menguji. Kalau awak belum ada hosting, saya boleh cadangkan pilihan dan uruskan pemasangan, dengan kos sebenar dinyatakan dalam sebut harga.
Siapa memiliki kod dan kandungan selepas siap?
Awak. Kod sumber, fail projek dan pangkalan data diserahkan kepada awak selepas bayaran penuh. Saya tidak mengunci laman pelanggan pada pelayan saya, dan saya tidak menyimpan salinan rahsia yang boleh digunakan untuk menyekat awak keluar.
Adakah penyelenggaraan disertakan?
Tidak, melainkan ia dinyatakan dalam sebut harga. Penyelenggaraan boleh diambil sebagai pakej berasingan: kemas kini keselamatan, sandaran, pemantauan masa operasi dan pembaikan ralat. Ia berasingan kerana ia kerja berterusan, bukan sebahagian daripada pembinaan.
Boleh baiki laman lama yang terbengkalai?
Boleh, dan itu sebahagian besar kerja saya. Saya mulakan dengan memeriksa apa yang sudah ada: kod, pangkalan data, sijil, sandaran dan log ralat. Kalau laman itu masih selamat dan strukturnya munasabah, saya baiki bahagian yang rosak dahulu. Membina semula dari kosong ialah pilihan terakhir, bukan cadangan pertama.
Apa yang saya perlu sediakan?
Tiga perkara: apa yang laman perlu lakukan, kandungan asas (teks, gambar, logo) dan akses kepada domain atau hosting sedia ada. Kalau kandungan belum ada, saya boleh bantu structurkannya, tetapi penulisan kandungan penuh ialah kerja berasingan.
Adakah awak menjamin kedudukan di Google?
Tidak, dan sesiapa yang menjaminnya tidak berkata benar. Yang saya buat ialah asas teknikal yang betul: tajuk dan deskripsi setiap halaman, sitemap, robots, data berstruktur, kelajuan, pautan dalaman dan kandungan yang menjawab soalan sebenar. Selepas itu, kedudukan bergantung pada pesaing dan masa. Saya boleh tunjukkan data Search Console untuk laman ini sendiri sebagai bukti kerja, bukan sebagai janji.
Boleh buat sistem tempahan, inventori atau e-dagang?
Boleh. Saya membina sistem bahagian belakang sendiri menggunakan ColdFusion (Lucee) atau PHP dengan MySQL, termasuk log masuk berasingan untuk setiap peranan, laporan dan eksport data. Untuk bayaran dalam talian, saya sambungkan gateway Malaysia seperti FPX dan kad, dengan caj transaksi penyedia dinyatakan terbuka.
Bagaimana bayaran dibuat?
Terma bayaran dinyatakan dalam sebut harga dan dipersetujui sebelum kerja bermula. Saya tidak memaksa satu corak untuk semua projek, kerana projek kecil dan projek berbulan tidak sepatutnya berkongsi jadual yang sama. Tiada caj tambahan yang muncul kemudian.
Awak di Kelantan. Boleh kerja dengan saya di negeri lain?
Boleh. Hampir semua kerja dijalankan dalam talian: perbincangan, pemasangan, ujian dan serahan. Pelanggan saya tidak perlu berada di negeri yang sama, dan saya tidak memerlukan pertemuan bersemuka untuk memulakan projek.
Adakah awak guna templat siap?
Saya menulis templat sendiri untuk setiap projek, menggunakan satu sistem reka bentuk yang sama supaya laman laju dan konsisten. Saya tidak menjual semula tema berbayar sebagai kerja tersuai. Kalau awak sudah ada tema atau sistem yang mahu dikekalkan, saya bekerja di atas apa yang ada.
Apa jadi kalau ada masalah selepas laman dilancarkan?
Ralat yang disebabkan oleh kerja saya dibaiki tanpa caj. Untuk perkara di luar skop asal, saya berikan anggaran sebelum memulakannya. Laman yang saya uruskan juga dipantau, jadi selalunya saya tahu ada masalah sebelum awak sempat menghantar e-mel.
Soalan awak tidak ada di sini?
Hantar e-mel dan saya jawab terus. Kalau soalan itu berguna untuk orang lain, saya akan tambahkannya ke halaman ini.