Caj platform e-dagang 2026: 5% hasil jualan jadi kredit iklan Shopee, dan komisen TikTok yang disemak 31 Oktober

Penjual Shopee yang membuka Seller Centre pada 13 Oktober 2026 melihat satu baris baharu dalam pesanan selesai: Shopee Ads Growth Plan. Sebahagian hasil jualan tidak masuk ke baki bank, tetapi ditukar menjadi kredit iklan. Ia bukan caj yang muncul tiba-tiba, kerana plan itu berjalan sejak 25 Oktober 2025, tetapi kadarnya dinaikkan tahun ini dan mulai 1 November 2026 syarat kelayakannya meliputi semua penjual tempatan yang mencatat purata jualan harian RM1,000 dan 10 pesanan. Bagi peniaga yang mengira untung daripada baki bank, perbezaan itu cukup untuk mengubah harga jualan.

Tulisan ini menyusun apa yang didokumenkan oleh Shopee dan TikTok Shop sendiri, apa yang dibangkitkan di Dewan Rakyat pada 6 Oktober 2026, dan satu cara mengira baki bersih yang boleh dibuat dalam 20 minit tanpa alat berbayar.

Dua tarikh yang perlu ditanda: 13 Oktober dan 1 November 2026

Halaman Seller Education Hub Shopee bertarikh 5 Oktober 2026 menyatakan kadar top-up MY-SG Shopee Ads Growth Plan berubah mulai 13 Oktober 2026: 3% bagi penjual Electronics (EL) dan 5% bagi penjual bukan Electronics (non-EL). Amaun itu dikira daripada harga produk selepas ditolak diskaun produk penjual dan baucar penjual, kemudian ditukar menjadi kredit iklan apabila pesanan mencapai status Escrow Verified.

Halaman FAQ Shopee Ads memberi butiran kedua: mulai 1 November 2026, semua penjual tempatan kecuali penjual Cross Border yang mencatat purata GMV harian sekurang-kurangnya RM1,000 dan purata 10 pesanan sehari pada bulan sebelumnya menyertai plan ini secara automatik. Kredit dimasukkan serta-merta apabila pesanan selesai, bukan mengikut kitaran mingguan seperti sebelum ini. Jawapan Shopee dalam FAQ yang sama jelas: penjual tidak boleh memilih keluar.

Ada satu pengecualian yang disebut Shopee: penjual yang sudah berada dalam program AdXpress dengan kadar komisen melebihi 3% bagi EL atau 5% bagi non-EL tidak dimasukkan ke dalam Growth Plan. Jika penjual jatuh bawah ambang, penyertaan ditarik; jika layak semula bulan berikutnya, ia dimasukkan semula secara automatik.

• ▸ 13 Oktober 2026: kadar 3% bagi Electronics dan 5% bagi kategori lain mula berkuat kuasa untuk penjual MY-SG Direct Programme.
• ▸ 26 Oktober 2026: kempen Shop GMV Max automatik diaktifkan bagi penjual yang layak, dengan sasaran ROAS ditetapkan sistem.
• ▸ 1 November 2026: ambang RM1,000 sehari dan 10 pesanan sehari; kredit iklan berbayar sah 180 hari, kredit percuma sah 30 hari.

Tarikh 26 Oktober itu penting kerana ia bermakna iklan dijalankan tanpa persediaan manual. FAQ Shopee menyebut kempen Shop GMV Max dicipta untuk penjual yang layak, dengan bajet dan sasaran ROAS ditentukan sistem; penjual hanya boleh mengubah bajet harian setelah perbelanjaan iklan melebihi kadar penukaran plan. Perlindungan ROAS pula tertakluk kepada syarat: sekurang-kurangnya 25 pesanan iklan seminggu dan pencapaian di bawah 80% sasaran ROAS bagi kempen standard, atau di bawah 70% bagi kempen dengan Rapid Boost.

Satu pesanan RM100: apa yang benar-benar sampai ke akaun

Ambil satu pesanan RM100 untuk kategori bukan Electronics, dengan baucar penjual RM5. Asas caj ialah RM95. Kiraan di bawah menggunakan komisen 17%, hujung bawah julat Malaysia 17% hingga 20% yang disusun Digital in Asia bagi suku kedua 2026; kadar sebenar bergantung pada kategori dan program yang disertai penjual.

asas caj            = 100 - 5        = RM95.00
kredit iklan 5%     = 95 x 0.05      = RM 4.75   (kredit, bukan tunai)
komisen 17%         = 95 x 0.17      = RM16.15
SST 8% atas komisen = 16.15 x 0.08   = RM 1.29
caj transaksi 2.12% = 95 x 0.0212    = RM 2.01
jumlah ditolak                       = RM24.21
baki sebelum kos barang              = RM70.79

Caj transaksi 2.12% dan SST 8% atas komisen bukan angka rekaan. Zetpy, penyedia integrasi Shopee Malaysia, menyatakan komisen Shopee tertakluk kepada SST 8% dan berasingan daripada caj transaksi dalam panduannya bertarikh 10 Ogos 2026, manakala susunan Digital in Asia meletakkan caj transaksi Malaysia pada 2.12% termasuk SST. Yang perlu diperhatikan bukan angka 17% itu, tetapi susunan potongan: setiap baris dikira atas harga selepas diskaun, bukan atas harga yang pembeli lihat.

Caj lain yang selalu tertinggal dalam kiraan

Selain komisen dan kredit iklan, ada dua baris yang jarang masuk ke dalam helaian harga peniaga. Pertama, caj transaksi dikenakan pada setiap pesanan selesai, bukan hanya pada pesanan yang untung. Kedua, SST 8% dikenakan atas komisen, jadi kenaikan komisen membawa kenaikan SST secara automatik: komisen 17% pada asas RM95 bermakna SST RM1.29, dan komisen 20% bermakna SST RM1.52.

Zetpy juga merekod satu perubahan yang menyentuh penjual baharu: mulai 1 Ogos 2026, penjual Marketplace tempatan yang layak mula dikenakan komisen selepas produk pertama disenaraikan lebih 120 hari atau selepas 200 pesanan selesai, mengikut mana yang berlaku dahulu. Bagi peniaga yang membuka kedai tahun ini, tempoh percuma itu ada tarikh tamat, dan tarikh itu perlu ditanda dalam kalendar, bukan diingat.

Kenapa RM1,500 sebulan dalam bentuk kredit ialah masalah modal pusingan

Purata jualan RM30,000 sebulan dengan kadar 5% bermakna RM1,500 sebulan bertukar menjadi kredit iklan. Dalam enam bulan, jumlahnya RM9,000 yang tidak berada dalam akaun bank untuk membeli stok. Bagi penjual Electronics pada kadar 3%, jumlah yang sama ialah RM900 sebulan, beza RM600 sebulan atau RM7,200 setahun. Itu bukan cukai dan bukan komisen: ia wang yang masih milik penjual, tetapi hanya boleh dibelanjakan untuk iklan di platform yang sama.

Kredit berbayar sah 180 hari dari tarikh pembelian atau top-up, manakala kredit percuma sah 30 hari mulai 1 November 2026. Shopee memberi tempoh peralihan 1 hingga 31 Oktober 2026 untuk penjual menyemak baki dan merancang kempen. Kalau jualan sesebuah kedai datang daripada carian organik dan pembeli berulang, kredit iklan tidak menambah jualan; ia hanya menukar tunai kepada belanja yang mungkin tidak diperlukan.

Apa yang dibangkitkan di Dewan Rakyat pada 6 Oktober

Utusan Malaysia melaporkan pada 6 Oktober 2026, jam 2:11 petang, bahawa Timbalan Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi Datuk Mohamad Alamin menjawab soalan tambahan Fong Kui Lun (DAP-Bukit Bintang) mengenai potongan sebahagian hasil jualan oleh platform e-dagang yang ditukar kepada kredit pengiklanan dan tidak boleh ditukar kepada tunai.

Jawapan itu menyebut KUSKOP akan mengangkat isu tersebut kepada KPDN dan agensi berkaitan untuk meneliti mekanisme opt-out yang dicadangkan, dan mengakui ia memberi implikasi kepada aliran tunai serta modal pusingan PMKS. Apa yang tidak ada dalam jawapan itu: tarikh, kadar baharu, atau janji pindaan. Penguatkuasaan dan kawal selia, kata Mohamad, berada di bawah kementerian lain.

Bagi peniaga, bacaan praktikalnya mudah: jangan tunggu keputusan kementerian sebelum mengira semula harga. Proses itu melibatkan beberapa kementerian, satu majlis kebangsaan PMKS, dan dalam kes RUU e-dagang, dua jawatankuasa khas. Tarikh yang awak boleh kawal ialah 31 Oktober dan 1 November, bukan tarikh mesyuarat.

TikTok Shop: semakan komisen berkuat kuasa 31 Oktober 2026

Halaman Yuran Komisen TikTok Seller Center menyatakan semakan komisen Marketplace dan Mall berkuat kuasa 00:00, 31 Oktober 2026 waktu Malaysia (UTC+8), dan halaman itu dikemas kini pada 16 Oktober 2026. Kadar berbeza mengikut kategori produk, jadi satu peratus tunggal tidak boleh dipakai untuk semua peniaga.

Ada nuansa yang mudah terlepas. TikTok Shop bersama KPDN mengumumkan pada 30 Jun 2026 bahawa 56 sub-kategori barangan keperluan mendapat komisen 0%, 39 sub-kategori lain dikurangkan sekitar 0.5 hingga 9.1 mata peratus, dan penjual menerima rebat RM2 satu pesanan untuk kos penghantaran, dengan jumlah pelaburan yang dinyatakan melebihi RM180 juta. Semakan 31 Oktober itu berlaku dalam landskap yang sama: kategori barangan keperluan dilindungi, kategori lain tidak semestinya.

Langkah yang berguna sebelum 31 Oktober: muat turun penyata komisen September dan Oktober, bandingkan potongan setiap pesanan untuk lima SKU paling laku, dan kira semula harga. Soalan yang perlu dijawab bukan berapa peratus komisen, tetapi berapa ringgit yang tinggal untuk satu unit yang awak jual.

RUU E-Dagang tidak menjanjikan caj lebih rendah

Berita RTM pada 19 September 2026 melaporkan Menteri KPDN Datuk Armizan Mohd Ali berkata kementerian sedang memuktamadkan RUU E-Dagang menjelang hujung tahun, susulan keputusan Kabinet memansuhkan Akta Perdagangan Elektronik 2006. Dua jawatankuasa khas ditubuhkan, dan penyelarasan dijalankan bersama Jabatan Peguam Negara, Kementerian Komunikasi dan Kementerian Digital.

Skop yang disebut dalam laporan itu ialah pengiktirafan urus niaga, kawal selia platform dan perlindungan pengguna. Kadar komisen tidak disebut sebagai perkara yang akan dikawal. Jadi elakkan andaian bahawa undang-undang baharu akan menurunkan caj; yang lebih mungkin berubah ialah kewajipan platform untuk menjelaskan caj dan memberi saluran aduan.

Semakan 20 minit di Seller Centre minggu ini

• ▸ Buka Seller Centre, pergi ke My Income dan My Tax Invoices, cari baris Shopee Ads Growth Plan pada pesanan bulan ini. Kalau baris itu ada, kedai awak memang dalam plan.
• ▸ Kira purata GMV harian dan purata pesanan harian bulan lepas. Ambang 1 November 2026 ialah RM1,000 sehari dan 10 pesanan sehari, jadi RM30,000 dan 300 pesanan sebulan.
• ▸ Senaraikan tiga SKU paling laku dan kira potongan sebenar setiap satu. Kategori Electronics 3%, kategori lain 5%; jangan guna satu kadar untuk semua.
• ▸ Semak baki dan tarikh luput kredit iklan. Kredit berbayar 180 hari, kredit percuma 30 hari mulai 1 November 2026.
• ▸ Tetapkan harga lantai untuk setiap SKU: harga di mana awak masih untung selepas komisen 17%, SST 8% atas komisen, caj transaksi 2.12% dan 5% kredit iklan.

Semakan ini tidak memerlukan alat berbayar atau akses pentadbir. Semua angka ada dalam invois cukai dan penyata pesanan yang platform sudah sediakan untuk penjual.

Apa yang saya tidak tahu

Saya tidak melihat invois Shopee atau TikTok Shop mana-mana peniaga, dan kadar sebenar bergantung pada kategori, program dan wilayah jualan. Jadual kategori TikTok untuk 31 Oktober 2026 tidak diterbitkan dalam bentuk yang boleh saya sahkan butirannya, jadi tulisan ini hanya menyebut tarikh dan skopnya, bukan kadarnya. Sama juga dengan kesan sebenar kepada jualan: tiada data yang menunjukkan kredit iklan menaikkan jualan sesebuah kedai.

Yang boleh disahkan ialah tarikh, ambang dan kadar yang platform sendiri tulis, serta apa yang dibangkitkan di Parlimen. Selebihnya perlukan nombor awak sendiri.