Affiliate: angka yang menentukan sama ada awak benar-benar dibayar

Program affiliate tidak membayar untuk pautan. Ia membayar untuk transaksi yang selesai, dan selepas ditolak diskaun, kos penghantaran, fi baucar serta rebat seperti Shopee Coins. Sebab itu dua orang boleh dapat jumlah klik yang sama pada bulan yang sama, tetapi hanya seorang yang menerima wang. Bezanya bukan pada bilangan pautan, tetapi pada tiga perkara: minimum bayaran, tetingkap atribusi, dan senarai transaksi yang boleh ditarik balik.

Angka di bawah datang daripada dokumen rasmi yang boleh awak semak sendiri — syarat program Shopee, halaman bantuan Amazon Associates, rangkaian tempatan Involve Asia, panduan LHDN dan panduan pendedahan FTC.

Angka pertama: minimum bayaran

Ini angka yang paling kerap diabaikan, sedangkan ia menentukan sama ada komisen berubah menjadi wang atau hanya tersimpan dalam papan pemuka.

• ▸ Shopee: akaun mesti mencapai minimum RM50 pada tarikh pembayaran. Bayaran dibuat bulanan, dan syarat rasmi menyebut Shopee membayar dalam tempoh 60 hari selepas invois awak disahkan (dikemas kini 27 Ogos 2026).
• ▸ Amazon Associates: ambang pindahan bank dan kad hadiah ialah AS$10; apa-apa yang kurang dibawa ke bulan berikutnya. Pembayaran melalui cek memerlukan minimum AS$100.
• ▸ Involve Asia, rangkaian beribu pejabat di Malaysia: pengeluaran minimum RM80 melalui pindahan bank, atau RM40 melalui PayPal, daripada baki yang sudah disahkan.
• ▸ Amazon Associates: akaun boleh ditutup kerana dorman kalau tiada tiga jualan yang layak dalam tempoh 180 hari selepas permohonan.

Kalau komisen satu jualan ialah RM3, minimum RM50 bermakna 17 jualan — bukan 17 klik. Ada juga halangan kelayakan: Shopee tidak membayar kepada bukan warganegara yang tiada akaun bank berdaftar atas nama sendiri di bank berlesen Malaysia, dan pekerja atau pelatih Shopee dikecualikan.

Angka kedua: tetingkap atribusi 24 jam, 7 hari, 30 hari

Tetingkap atribusi ialah tempoh selepas klik di mana jualan masih dikreditkan kepada awak. Amazon Associates memberi kredit kalau pelanggan memasukkan barang ke troli dalam tempoh 24 jam selepas tiba melalui pautan awak; kalau barang itu sudah berada dalam troli, jualan masih dikira selagi troli belum luput, biasanya selepas 90 hari. Halaman yang sama memberi amaran: tetingkap 24 jam tertutup sebaik pelanggan menekan pesanan, dan komisen hanya dikreditkan selepas barang diterima serta dibayar penuh.

Di pihak pelayar, bukan semua kuki bertahan lama. Safari (WebKit) memperkenalkan Intelligent Tracking Prevention 2.3 pada 23 September 2019 yang menghadkan semua storan yang boleh ditulis skrip kepada tujuh hari, dan kuki yang dicipta selepas navigasi daripada pautan berhias kepada 24 jam. Sebahagian merchant dalam rangkaian seperti Involve Asia memberi tetingkap 30 hari, tetapi tetingkap itu tidak bermakna kalau kuki sudah hilang lebih awal.

Angka ketiga: komisen dikira atas nilai bersih

Syarat Shopee mentakrifkan asas komisen sebagai Net Completed Purchase Value — nilai transaksi selepas ditolak diskaun, kos penghantaran, fi baucar dan rebat seperti Shopee Coins. Produk berharga RM250 dengan baucar RM40 dan penghantaran RM10 bukan asas komisen RM250, tetapi sekitar RM200.

Syarat itu juga menyenaraikan keadaan yang boleh menarik balik komisen walaupun sudah dibayar:

• ▸ Transaksi yang dibatalkan, tidak lengkap, dipulangkan atau dibayar balik.
• ▸ Pembelian melalui pautan sendiri, atau transaksi melalui kolusi dengan penjual.
• ▸ Pesanan yang dibuat dengan niat menjual semula barang itu.
• ▸ Transaksi daripada media yang mengandungi kandungan dilarang, atau daripada orang yang tidak layak menerima komisen.
• ▸ Promosi kedai Shopee sendiri oleh affiliate itu.

Anggap komisen yang belum dibayar sebagai angka sementara, bukan pendapatan.

Kira sendiri: berapa kunjungan diperlukan untuk RM50

1,000 kunjungan sebulan
klik keluar ke pautan   : 2%   = 20 klik
klik yang jadi jualan   : 5%   = 1 jualan
harga bersih produk     : RM250
kadar komisen           : 3%   = RM7.50 sebulan
untuk sampai minimum RM50: 50 / 7.50 = 7 jualan
                              = lebih kurang 7,000 kunjungan sebulan

Angka 2 peratus, 5 peratus dan 3 peratus di atas ialah andaian contoh untuk pengiraan, bukan kadar rasmi mana-mana program — kadar komisen ditetapkan penjual dan berbeza antara produk serta kategori. Yang penting cara berfikirnya: kira berapa kunjungan diperlukan untuk satu jualan, kemudian putuskan berapa lama awak sanggup menulis. Kebanyakan orang mengalah kerana tidak pernah membuat kiraan ini pada awal kerja.

Cukai: komisen ialah pendapatan perniagaan

Panduan LHDN Tatacara Pengisian Borang B (Tahun Taksiran 2025) menyenaraikan perniagaan dalam talian dan pempengaruh sebagai jenis aktiviti perniagaan, dan pendapatan itu diisytiharkan di bawah Seksyen 4(a). Panduan yang sama menyebut rekod perlu disimpan tujuh tahun, dan individu yang mempunyai punca perniagaan membayar baki cukai pada 30 Jun atau 15 Julai.

Kesannya praktikal: simpan penyata komisen bulanan, nama program dan tarikh pembayaran daripada jualan pertama walaupun nilainya RM3. Kos hosting, domain dan perisian penyuntingan ialah perbelanjaan perniagaan yang menurunkan pendapatan boleh cukai. Rekod yang hilang bermakna cukai terlebih bayar tanpa cara membuktikannya.

Pendedahan: ayat kecil yang melindungi dua pihak

FTC Endorsement Guides di Amerika Syarikat (16 CFR Part 255, disemak 2023) mentakrifkan pendedahan yang sah sebagai sesuatu yang sukar dilepaskan pandangan dan mudah difahami pembaca biasa. Contoh dalam panduan itu jelas: pendedahan di kredit penutup tidak dikira kerana ia mudah terlepas. Prinsip sama berguna di Malaysia — letakkan ayat pendedahan sebelum pautan pertama, bukan di footer.

Bila ia tidak berbaloi

• ▸ Trafik kecil: 1,000 kunjungan sebulan hanya menghasilkan sekitar RM7 pada andaian di atas.
• ▸ Komisen rendah pada produk murah: 2 peratus daripada barang RM30 ialah 60 sen, jadi puluhan jualan diperlukan untuk melepasi RM50.
• ▸ Penonton bukan Malaysia: program tempatan tidak membayar kerana syarat akaun bank, jadi jetikan trafik dahulu.
• ▸ Bergantung pada satu program, sedangkan kadar dan syarat merchant boleh berubah bila-bila masa.
• ▸ Mempromosi produk yang awak tidak boleh semak sendiri — huraian penjual jadi satu-satunya rujukan.

Empat langkah pertama yang munasabah

• ▸ Pilih satu niche yang awak benar-benar tahu, kemudian senaraikan sepuluh soalan yang orang tanya tentangnya. Panduan tempat seperti Pasar Besar Siti Khadijah lebih mudah mendapat trafik berulang daripada tulisan umum.
• ▸ Pastikan laman awak sendiri sihat sebelum menghantar trafik keluar; semakan lima minit seperti halaman senarai semak SSL/TLS sudah memadai.
• ▸ Simpan semua pautan dalam satu halaman yang senang dikemas kini, supaya awak tahu pautan mana masih hidup.
• ▸ Rekod klik, jualan dan baki belum dibayar dalam helaian mudah (tarikh, program, klik, jualan) — masa cukai datang lebih cepat daripada sangkaan.

Empat langkah ini tidak menjamin pendapatan. Yang ia jamin ialah awak tahu bila sesuatu program sebenarnya tidak membayar, dan berhenti sebelum membuang setahun menulis untuk komisen yang tidak pernah melepasi minimum RM50.