Lombong Bijih Besi Bukit Besi, Temangan

Lombong Bijih Besi Bukit Besi di Temangan, Machang ialah bekas lombong bijih besi yang dibuka sebelum zaman pendudukan Jepun dan diusahakan oleh sebuah syarikat Jepun, Oriental Mining Co. Ia terletak kira-kira 46 km dari pusat Kota Bharu (jarak lurus), dan yang tinggal pada hari ini hanyalah kesan kegiatan perlombongan lama.

Menurut catatan Wikipedia Bahasa Melayu, bijih besi dari bukit ini diangkut dengan keretapi ke Pelabuhan Tumpat, dipindahkan ke bekas khas di jeti, kemudian dibawa dengan kapal kecil ke kapal induk untuk dieksport ke Jepun. Pengeluaran diteruskan semasa pendudukan Jepun (1941-1945), dan selepas Perang Dunia Kedua syarikat yang sama meneruskan operasi di bawah pengawasan British.

Catatan penduduk tempatan menyebut lombong ini dibuka sekitar 1914 dengan bijih bermutu tinggi seperti goethite, hematite, limonite dan magnetite, dan fasa pengeluaran ketiga bermula pada 1940. Wikipedia menyebut operasi berhenti pada 1965 kerana bekalan bijih semakin berkurangan, manakala catatan blog tempatan menyebut 1967. Selepas itu Jambatan Bijih tidak lagi digunakan.

Bekas lombong ini kini menjadi tasik berkelodak dengan runtuhan struktur lama, manakala sebahagian bekas tapaknya menempatkan Sekolah Kebangsaan Temangan. Ia bukan tapak pelancongan dengan kemudahan rasmi - tiada surau, gerai atau tandas tetap. Jika datang untuk melihat tinggalan sejarah, ikut jalan kampung yang sedia ada, jangan turun ke dalam air lombong atau merapati runtuhan, dan semak keadaan jalan selepas hujan.