Kesenian & Warisan Budaya Kelantan

Batik Kelantan

Batik ialah kain bermotif yang dihasilkan dengan menerap lilin dan mencelup warna, dan Kelantan ialah pusat utama industri batik Malaysia - kira-kira 42 peratus batik negara datang dari negeri ini. Batik Kelantan menonjolkan motif bunga dan daun yang besar, warna cerah, serta campuran teknik blok dan sapuan berus.

Perahu Kolek

Perahu kolek ialah bot nelayan tradisional pantai timur yang terkenal dengan lukisan warna terang dan ukiran figura di haluannya. Di Kelantan ia masih digunakan di Kampung Pulau Gajah, Pantai Sabak, Pengkalan Chepa, tetapi bilangannya semakin berkurang kerana nelayan beralih kepada bot gentian kaca.

Wau Bulan

Wau Bulan ialah layang-layang tradisional berbentuk bulan sabit yang paling sinonim dengan Kelantan dan diterbangkan dalam pertandingan antarabangsa di negeri ini. Bentuknya yang besar dan bercorak halus menjadikannya lambang Malaysia, antaranya pada logo Malaysia Airlines. Pembuatannya masih diteruskan tukang wau di sekitar Kota Bharu dan Tumpat.

★ Warisan Kebangsaan

Wau Kucing

Wau Kucing ialah wau tradisional yang bentuknya menyerupai kucing sedang duduk apabila dilihat dari belakang, dari kepala hingga ekor. Ia salah satu jenis wau yang sering dipamerkan di Muzium Wau Kelantan di Tumpat. Corak dan cara hiasannya menyerupai Wau Bulan.

★ Warisan Kebangsaan

Dikir Laba

Dikir Laba ialah satu varian seni dikir tradisional Kelantan yang kini dikategorikan sebagai hampir pupus. Ia disenaraikan bersama main petri, tari inai, rebana mangkuk, kertuk kelapa dan gendang Siam sebagai seni warisan Kelantan yang memerlukan pembelaan. Penggiat seni tempatan menyatukan seni-seni ini dalam satu pementasan teater untuk memperkenalkannya semula kepada generasi muda.

Rebana Kercing

Rebana Kercing ialah seni persembahan berunsur keagamaan yang menggabungkan nyanyian, tarian dan paluan rebana, dan ia berusia lebih 150 tahun. Ia lahir di Kampung Laut, Tumpat, dan liriknya memuji kebesaran Allah serta Nabi Muhammad. Ia antara seni tradisional Kelantan yang paling lama bertahan namun kurang dikenali berbanding Mak Yong atau Wayang Kulit.

Gasing Kelantan

Gasing ialah permainan orang dewasa di pantai timur, dan Kelantan salah satu negeri terkuat tradisinya. Gasing Kelantan (gasing uri) ialah cakera kayu keras seberat beberapa kilogram yang dilontar dengan tali panjang sebelum dipindahkan ke alas kayu untuk terus berpusing.

★ Warisan Kebangsaan

Menora

Menora ialah teater tari rakyat yang menggabungkan unsur ritual, tarian, muzik, nyanyian dan cerita, dan ia sudah lama menyerap ke dalam budaya Kelantan. Ia berasal dari wilayah Narathiwat di selatan Thailand dan kini menjadi simbol budaya rentas sempadan. Ceritanya berlegar sekitar 12 kisah dewa dan makhluk kayangan, dengan watak pelawak bernama peran.

★ Warisan Kebangsaan 2018 (Seni Persembahan)

Silat Seni Tari Pantai Kundur

Silat Seni Tari Warisan Pantai Kundur ialah seni silat bergaya tari yang diwarisi turun-temurun di Pantai Kundur, Kota Bharu. Ia dipersembahkan sebagai gabungan langkah tari dan gerak silat, bukan semata-mata pertarungan. Kumpulannya, SSTWPK, aktif memberi latihan kepada generasi muda sebagai wadah disiplin dan adab.

Rumah Tradisional Kelantan (Rumah Bujang dan Rumah Tiang Dua Belas)

Rumah tradisional Kelantan dikenali dengan bumbung panjang dan dua bentuk utama, iaitu rumah bujang berselasar dan rumah tiang dua belas. Kedua-duanya antara bentuk rumah kayu terawal di pantai timur dan identitinya masih dibawa ke dalam pembinaan moden.

Seni Silat Tari Kelantan

Silat ialah seni mempertahankan diri Melayu yang dipelihara di Kelantan dalam bentuk gelanggang dan persembahan seni tari. Seni Silat Tari menggabungkan langkah, bunga tari dan muzik, dan selalu dipersembahkan sebagai pertunjukan budaya.

★ UNESCO Senarai Perwakilan Warisan Tidak Ketara Kemanusiaan (Traditions of Pencak Silat, 2019)