Kelantan terkenal kerana keseniannya yang masih hidup — daripada wayang kulit
dan mak yong yang diiktiraf UNESCO, hingga dikir barat,
menora, wau bulan dan kertok.
Setiap entri di sini menerangkan apa kesenian itu, asal usulnya, ciri utamanya, dan
di mana ia boleh dilihat hari ini — dengan pautan sumber.
40 kesenian dalam pangkalan data · 8 dipaparkan untuk tapisan ini
Main Puteri atau Main Teghi ialah upacara perubatan tradisional yang menggabungkan adat, seni persembahan dan ritual, dan sangat sinonim dengan masyarakat Melayu Kelantan-Patani. Persembahannya menggabungkan lakonan, nyanyian, tarian dan muzik dalam satu majlis untuk merawat pesakit yang dipercayai diganggu. Ia masih dianggap seni asli Kelantan.
★ Warisan Kebangsaan 2012 (kategori Perubatan Tradisional)
Mak Yong ialah drama tari Melayu yang menggabungkan lakonan, nyanyian, muzik, tarian dan unsur ritual, dan ia khususnya dikaitkan dengan kampung-kampung di Kelantan. Persembahannya boleh berlangsung beberapa malam berturut-turut, dengan satu cerita dipentaskan dalam segmen tiga jam setiap malam. Ia diiktiraf dunia sebagai warisan tidak ketara, namun kini bergelut dengan kekurangan pewaris.
★ UNESCO Senarai Representatif Warisan Tidak Ketara (diproklam 2005, disenaraikan 2008)
Menora ialah teater tari rakyat yang menggabungkan unsur ritual, tarian, muzik, nyanyian dan cerita, dan ia sudah lama menyerap ke dalam budaya Kelantan. Ia berasal dari wilayah Narathiwat di selatan Thailand dan kini menjadi simbol budaya rentas sempadan. Ceritanya berlegar sekitar 12 kisah dewa dan makhluk kayangan, dengan watak pelawak bernama peran.
Sewang ialah upacara ritual masyarakat Orang Asli Temiar di pedalaman Kelantan yang menggabungkan nyanyian, tarian dan pukulan serta diiringi oleh ketua adat. Ia diadakan untuk meminta bantuan kuasa ghaib, sama ada untuk menyembuhkan pesakit atau menenangkan keadaan. Ritual ini menuntut keseriusan kerana dipercayai berhubung terus dengan alam roh.
★ Warisan Kebangsaan 2007 (Seni Persembahan, disenaraikan sebagai 'Sewang')
Silat Seni Tari Warisan Pantai Kundur ialah seni silat bergaya tari yang diwarisi turun-temurun di Pantai Kundur, Kota Bharu. Ia dipersembahkan sebagai gabungan langkah tari dan gerak silat, bukan semata-mata pertarungan. Kumpulannya, SSTWPK, aktif memberi latihan kepada generasi muda sebagai wadah disiplin dan adab.
Tok Selampit ialah gelaran bagi penglipur lara, iaitu pencerita tradisional yang menyampaikan hikayat dan cerita rakyat secara bersendirian. Persembahannya menggabungkan cerita, nyanyian, muzik, syair dan pantun, dan biasanya diadakan di majlis perkahwinan atau keramaian kampung. Ceritanya panjang dan bersiri, boleh berlanjutan beberapa malam.
Wayang Kulit Gedek ialah salah satu daripada empat jenis wayang kulit yang ada di Malaysia dan merupakan campuran gaya rakyat Thai dengan Melayu. Di Thailand ia dikenali sebagai Nang Talung, dan di Malaysia ia dipersembahkan di negeri utara termasuk Kelantan. Patungnya kecil dan nipis, dan ceritanya bercampur kisah tempatan dengan episod Ramakien.
Wayang Kulit Kelantan ialah teater bayang-bayang yang dimainkan dengan cahaya di belakang kelir putih, sementara patung kulit digerakkan oleh seorang dalang. Persembahannya menggunakan dialek Kelantan dan penuh jenaka tempatan, dengan cerita daripada epik Ramayana seperti Seri Rama, Siti Dewi, Maharaja Rawana dan Pak Dogol. Ia dianggap antara seni persembahan paling terkenal dan paling lama bertahan di negeri ini.
★ Warisan Kebangsaan - Warisan Tidak Ketara (diwartakan 2009, P.U.(A) 85)
Senarai ini menghimpunkan kesenian tradisional dan warisan budaya Kelantan — seni persembahan, muzik,
tarian, kraf, permainan rakyat, silat, sastera lisan dan seni bina. Maklumat dikumpulkan daripada sumber
awam (Wikipedia, laman warisan rasmi dan laporan berita) dan setiap entri
menyenaraikan sumbernya. Status warisan (warisan kebangsaan, UNESCO) hanya dinyatakan jika
disahkan sumber. Gambar berlesen bebas diberi kredit pada setiap halaman.
Dasar sumber & hak cipta.
Ada kesenian Kelantan yang tertinggal, atau ada maklumat yang perlu dibetulkan?
Maklumkan kepada saya.
Berkaitan halaman ini
Pautan afiliasi Shopee — saya mungkin menerima komisen, harga awak tetap sama.
